W piątkowe popołudnie na Święty Krzyż przybyli historycy, ludzie kultury i miłośnicy narodowego dziedzictwa, by wziąć udział w otwarciu wystawy poświęconej „Dekretowi Gracjana” – pergaminowemu rękopisowi pochodzącemu z XIII w., fundamentalnemu dziełu prawniczemu średniowiecznej Europy, którego odkryty w 2009 r. egzemplarz pochodził ze świętokrzyskiej biblioteki. Otwierając spotkanie prof. Krzysztof Bracha, mediewista z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach powiedział m.in.:

   Rękopis, który dziś prezentujemy Państwu jest absolutnie szczególny. Nie ze względu na tekst, który został wydany krytycznie w końcu XIX w. Ale w tym rękopisie mamy fenomenalne iluminacje. Trzydzieści osiem iluminacji wielkości dłoni. Każda z nich jest arcydziełem. Chcemy po zamknięciu tej wystawy opublikować specjalny album, gdzie pokażemy wszystkich 38 miniatur na oddzielnych kartach wraz ze stosownym opisem, by pozostał on między innymi tutaj w klasztorze i w innych bibliotekach jako świadectwo tego, jak wielkiej klasy rękopisy były przechowywane w świętokrzyskiej bibliotece. Gdyby bowiem ta biblioteka nie zaginęła, gdyby przetrwała do dziś, to trzeba byłoby tu na miejscu założyć specjalny instytut naukowy, żeby wszystko to ogarnąć intelektualnie.

   Rękopis łysogórski Dekretu Gracjana był użytkowany na Świętym Krzyżu, podobnie jak inne rękopisy prawnicze, przez kilkaset lat. Nie znamy dokładnie okoliczności, w jakich opuścił Święty Krzyż. Przypuszcza się, że w czasie kasaty klasztoru mógł zostać sprzedany lub skradziony. Obecnie przechowywany jest w bibliotece Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i stanowi jej najcenniejszy eksponat.

Wystawę prezentowaną na klasztornych krużgankach oglądać będzie można przez najbliższe dwa miesiące.

(kj)